regulations
Importujesz stal, aluminium lub cement spoza UE? Od 2026 zapłacisz za emisje CO₂ ukryte w towarach. Sprawdź, jak działa CBAM i ile to kosztuje.
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) to unijny mechanizm granicznej korekty cen węglowych, który nakłada opłatę za emisje CO₂ ukryte w importowanych towarach. Od 1 stycznia 2026 r. importerzy stali, aluminium, cementu, nawozów, wodoru i energii elektrycznej z krajów spoza UE muszą kupować certyfikaty CBAM — ich cena jest powiązana z ceną uprawnień EU ETS (obecnie ok. 80-95 € za tonę CO₂).
CBAM wyrównuje szanse między europejskimi producentami (którzy już płacą za emisje w systemie ETS) a importerami, którzy do tej pory mogli kupować taniej tam, gdzie nikt nie liczy śladu węglowego. Jest to element polityki klimatycznej UE, mającej na celu osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku.
Oblicz orientacyjny koszt importu: KALKULATOR CBAM. Znajdź kod CN swojego towaru: TARYFIKATOR.
CBAM obejmuje importerów, którzy rocznie sprowadzają więcej niż 50 ton towarów objętych mechanizmem. Dotyczy to 6 sektorów o wysokich emisjach:
Zwolnienie dla małych importerów: Od 20 października 2025 r. importerzy sprowadzający mniej niż 50 ton rocznie towarów CBAM (stal, aluminium, cement, nawozy) są całkowicie zwolnieni z obowiązków. To zwolnienie obejmuje ok. 90% importerów (182 000 firm w UE). Uwaga: wodór i energia elektryczna nie są objęte tym zwolnieniem.
UWAGA — Retroaktywność przy przekroczeniu progu: Jeśli importer przekroczy 50 ton w trakcie roku kalendarzowego, obowiązki CBAM stosuje się retroaktywnie do wszystkich emisji wbudowanych we wszystkich towarach zaimportowanych w danym roku (Reg. 2025/2083, Art. 2a(2)). Oznacza to konieczność rozliczenia całego importu od 1 stycznia danego roku.
W okresie przejściowym importerzy składali kwartalne raporty CBAM przez rejestr przejściowy (CBAM Transitional Registry) — bez płatności. To był czas na zebranie danych od dostawców i przygotowanie się do trybu docelowego.
Od 1 stycznia 2026 roku CBAM weszło w fazę definitywną.
Od 1 stycznia 2026 r. importerzy muszą:
Termin na wniosek o status zgłaszającego: Importerzy, którzy złożą wniosek o autoryzację do 31 marca 2026 r., mogą kontynuować import towarów CBAM w 2026 r. nawet po przekroczeniu progu 50 ton — w oczekiwaniu na decyzję organu (Reg. 2025/2083, motyw 11).
Wymóg pokrycia kwartalnego: Od 2027 r. upoważnieni zgłaszający CBAM muszą posiadać na koncie certyfikaty odpowiadające co najmniej 50% emisji wbudowanych w towarach zaimportowanych od początku roku kalendarzowego (zgodnie z Reg. 2025/2083 Art. 22(2)).
Sprzedaż certyfikatów CBAM rozpocznie się 1 lutego 2027 r. — certyfikaty za emisje z 2026 r. będą wyceniane na podstawie średniej kwartalnej ceny EUA z 2026 r. Od 2027 r. cena będzie ustalana tygodniowo.
Należność CBAM = (wolumen [t] × emisje wbudowane [tCO₂e/t]) × cena certyfikatu [€/tCO₂e] × współczynnik CBAM − odliczenia [€]
Współczynnik CBAM odzwierciedla stopniowe wycofywanie darmowych uprawnień dla producentów UE:
| Rok | Współczynnik CBAM | Darmowe uprawnienia UE |
|---|---|---|
| 2026 | 2,5% | 97,5% |
| 2027 | 5% | 95% |
| 2028 | 10% | 90% |
| 2029 | 22,5% | 77,5% |
| 2030 | 48,5% | 51,5% |
| 2034 | 100% | 0% |
Jeśli w kraju produkcji płacisz już podatek węglowy lub podobną cenę CO₂, możesz ją odliczyć od należności CBAM (wymagana dokumentacja).
Oblicz swoje koszty: KALKULATOR CBAM
Założenia: cena EUA = 80 €/tCO₂e, brak odliczeń, współczynnik CBAM 2026 = 2,5%.
Uwaga: w 2034 r. przy pełnym wdrożeniu CBAM (100%) te kwoty wyniosą odpowiednio 8 000 € i 12 800 €.
Kary za niezłożenie wystarczającej liczby certyfikatów CBAM są zgodne z systemem EU ETS:
Uwaga: Import towarów CBAM bez statusu upoważnionego zgłaszającego (powyżej progu 50 t/rok) może skutkować dodatkowymi sankcjami administracyjnymi określonymi przez krajowy organ właściwy.
Na dziś — głównie surowców i półproduktów. Zakres obejmuje stal, aluminium, cement, nawozy, wodór i energię elektryczną. Od 2028 r. planowane jest rozszerzenie na produkty przetworzone (downstream).
W okresie przejściowym — kwartalnie. W trybie docelowym składasz deklarację roczną do 30 września roku następującego po roku importu (pierwsza deklaracja za 2026 r. do 30 września 2027 r.).
Możesz użyć wartości domyślnych KE. Jednak wartości te są zwykle wyższe niż rzeczywiste emisje. Równolegle uruchom plan pozyskania danych od dostawcy — to obniży koszt certyfikatów.
Tak. Numer EORI jest wymagany do rejestracji jako upoważniony zgłaszający CBAM i do importu towarów objętych mechanizmem.
Tak. Jeśli dostawca zapłacił podatek węglowy lub cenę CO₂ w swoim kraju, możesz odliczyć tę kwotę od należności CBAM. Wymagana jest dokumentacja potwierdzająca płatność.
| Akt prawny | Zakres |
|---|---|
| Rozporządzenie (UE) 2023/956 z 10 maja 2023 r. | Ustanawia mechanizm CBAM |
| Rozporządzenie (UE) 2025/2083 z 8 października 2025 r. | Uproszczenia CBAM (próg 50 t, terminy) |
| Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2023/1773 | Zasady raportowania w okresie przejściowym |
| Dyrektywa 2003/87/WE (EU ETS) | System handlu emisjami — benchmark ceny |
Oficjalne źródła:
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Stan prawny na styczeń 2026.
