Olej sojowy surowy, nawet odgumowany

Kod CN 150710 obejmuje surowy olej sojowy, również odgumowany, pozyskiwany z nasion soi metodą ekstrakcji rozpuszczalnikowej lub tłoczenia mechanicznego. Surowy olej sojowy charakteryzuje się wyższą zawartością fosfatydów, wolnych kwasów tłuszczowych i barwników w porównaniu z olejem rafinowanym klasyfikowanym pod kodem 150790. Odgumowanie, polegające na usunięciu fosfatydów przez hydratację, nie zmienia klasyfikacji taryfowej – produkt nadal pozostaje olejem surowym. Olej sojowy surowy jest jednym z najważniejszych surowców w światowym handlu olejami roślinnymi, stosowanym w przemyśle spożywczym, paszowym oraz do produkcji biodiesla. Klasyfikacja wymaga, aby olej nie był poddany rafinacji wykraczającej poza odgumowanie.

Od 30 grudnia 2025 roku import oleju sojowego do UE podlega rozporządzeniu (UE) 2023/1115 o produktach niepowodujących wylesiania (EUDR). Importerzy muszą złożyć oświadczenie o należytej staranności potwierdzające, że soja, z której wyprodukowano olej, nie pochodzi z terenów wylesionych po 31 grudnia 2020 roku. Oświadczenie składa się w systemie informatycznym Komisji Europejskiej przed wprowadzeniem towaru na rynek UE. W zakresie bezpieczeństwa żywności olej sojowy musi spełniać limity kontaminantów określone w rozporządzeniu (WE) nr 1881/2006, w tym maksymalne poziomy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych i pestycydów. Olej sojowy jako alergen podlega obowiązkowi deklarowania na etykiecie zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011. Kraje pochodzenia muszą być zatwierdzone do eksportu produktów roślinnych do UE.

Importerzy surowego oleju sojowego powinni w 2026 roku szczególną uwagę zwrócić na wymogi EUDR, które wymagają geolokalizacji działek, na których uprawiano soję. System benchmarkingu krajów określa poziom ryzyka wylesiania, co wpływa na częstotliwość kontroli. Przy zgłoszeniu celnym należy podać kod CN 150710, numer oświadczenia EUDR oraz dokumenty potwierdzające pochodzenie. Warto sprawdzić, czy import kwalifikuje się do preferencji taryfowych w ramach umowy Mercosur lub systemu GSP. Olej sojowy przeznaczony do produkcji biodiesla może podlegać dodatkowym wymogom wynikającym z dyrektywy o odnawialnych źródłach energii RED III dotyczącym kryteriów zrównoważoności. Dokumentacja jakościowa powinna obejmować certyfikat analizy z parametrami takimi jak liczba kwasowa, zawartość fosforu i profil kwasów tłuszczowych.

Surowy olej sojowy z kodu CN 1507 10 jest jednym z najważniejszych olejów roślinnych w handlu światowym. Od 2025 r. podlega rozporządzeniu EUDR (UE) 2023/1115 o deforestacji – importerzy muszą złożyć oświadczenie due diligence potwierdzające, że surowiec nie pochodzi z terenów wylesionych po 31.12.2020. Główni dostawcy to Brazylia, Argentyna i USA. Import podlega zerowej stawce celnej w taryfie konwencyjnej. Kontrole jakościowe obejmują badanie kwasowości, nadtlenków i zanieczyszczeń. Olej surowy wymaga rafinacji przed spożyciem.